سفيد به قدر حاجت با عرقها بقوام اورند و آب فواكه را در اخر اضافه كنند و اهسته‌اهسته باتش نرم بجوشانند تا بقوام باز آيد آن كاه ادويه كوفته و بيخته بان بسرشند شربتى از يك درم تا يك مثقال كتاب الضّاد المعجمة باب الضّاد مع الميم [ ضماد ] فصل در بيان نسخ اضمده بدانكه اضمده جمع ضماد بكسر ضاد معجمه است و آن عبارتست از ادويهء غليظة القوام كه مائع و نرم باشد و بر عضو بمالند و ببندند اعمّ از آنكه موم روغن داشته باشد و يا نداشته باشد ضمادى كه از جهت اختلاط عقل در امراض حارّه نافع است صنعت آن آرد جو دو درم سبوس كندم بنفشه از هريك پنج درم خطمى سفيد سه درم باب برك بيد و روغن كل و قدرى شير ضماد كنند ضمادى كه اختناق رحم را سود دارد صنعت آن علك الانباط مصطكى سنبل الطيب از هريك ده درم روغن سوسن روغن شبت از هريك بيست درم شهدانه هفت درم عاقرقرحا فلفل سليخه شونيز فودنهء كوهى از هريك پنج درم اكليل الملك هشت درم اجزا كوفته و بيخته علك و مصطكى را در روغنها كداخته مجموع را درهم اميخته بسرشند و بر تهىكاه و بر استخوان سرين و كمر ضماد كنند ضمادى كه اخراج مشيمه و جنين ميّت كند صنعت آن شحم حنظل قسط سداب از هريك دو درم مرّ يك درم كوفته و بيخته بزهرهء كاو بسرشند و در عانه و ناف ضماد نمايند ضماد ديكر كه اخراج پيكان و خار و مانند آن از بدن كند صنعت آن پياز نركس اشق بيخ نى از هريك جزوى كوفته و بيخته با عسل بسرشند و ضماد كنند ضماد ديكر كه همين عمل كند صنعت آن برك خشخاش برك انجير بزر البنج آبجو و زاج با عسل سرشته ضماد نمايند ضماد ديكر كه همين عمل كند صنعت آن زراوند راسن و دع سرطان كوفته و بيخته با عسل سرشته ضماد نمايند ضمادى كه ادرار طمث كند و حيض بكشايد صنعت آن سداب قنطوريون دقيق تخم كرفس برنجاسف مرزنجوش پودنهء دشتى مشكطرامشيع انيسون از هريك جزوى روغن سداب روغن بابونه روغن شبت از هريك قدرى كوفته در قدرى آب طبخ نموده و روغنها اضافه كرده درهم سرشته بر عانه و تهىكاه ضماد كنند ضماد كه استحاضهء زن ابستن و غير آبستن و غير ابستن بازدارد صنعت آن عدس مقشر پوست انار ترش برك مورد خشك مازو از هريك يك جزو كوفته و بيخته بخل خمر سرشته بر پشت زهار ضماد نمايند ضماد كه استسقاى زقى كه سبب آن برودت مزاج جكر باشد نافع است صنعت آن آرد جو سعد كوفى به شكل كوسفند بورهء ارمنى مساوى كوفته و بيخته ضماد نمايند ضمادى كه به جهت استسقاى طبلى بر جكر كذارند صنعت آن صندلين عود لادن سك كوفته و بيخته ضماد نمايند و اكر از برودت باشد ماء الاصول و فنداويقون و سنجرنيا با روغن بادام تلخ بنوشند و جاورس و سبوس كندم كرم كرده بر شكم كذارند ضمادى كه استسقاى لحمى را نافع باشد صنعت آن آرد جو سركين كاو سركين كوسفند كهنه بورهء ارمنى زيرهء كرمانى سعد كوفى اجزا كوفته با سركه بجوشانند و بر اعضا بمالند خصوص بر شكم و بكذارند تا خشك شود بعد از آن با آب كرم يا در حمام بشويند و باز مكرر كنند و با معجون خيارشنبر و حبّ اياره اسهال فرمايند ضماد كه استسقاى طبلى را نافع باشد صنعت آن بابونه اكليل الملك مرزنجوش شبت فودنج از هريك دو درم زيرهء كرمانى سه درم كوفته و بيخته با آب سداب ضماد نمايند ضماد الاستسقا [ صنعت آن ] انجير زرد با شراب انكورى بجوشانند تا مهرّا شود بعد از آن مازريون نطرون از هريك دو مثقال كمافيطوس هشت مثقال كوفته و بيخته با يكديكر سرشته ضماد نمايند ضماد الاستسقاء الزقى صنعت آن بورهء ارمنى بيخ سوسن از هريك دو مثقال قردمانا مويزج پشك بز از هريك سه مثقال تخم كلم هفت مثقال آرد جو سركين كاو از هريك شش مثقال شمليز يعنى حلبه كوفته و بيخته به عرق رازيانه سرشته بر شكم ضماد نمايند ضماد ديكر كه همين عمل كند صنعت آن بورهء ارمنى بيخ سوسن قردمانا مويزج از هريك سه درم سركين كاو پشك بز از هريك پنجاه درم با آب و نمك بسرشند و بر شكم ضماد نمايند ضماد كه استسقاى زقى را نافع است صنعت آن كل ارمنى آرد جو سركين كاو خشك پشكل بز خاكستر بلوط خاكستر تاك اجزا مساوى كوفته و بيخته با بول شتر يا بول كاو يا بز يا سركه سرشته كرم كرده بر ناف يا حوالى آن ضماد نمايند ضماد ديكر كه اقسام استسقا مفيد است صنعت آن سنبل الطّيب صبر زرد خاكستر سركين كاو سركين بز سركين آهو سعد كوفى قردمانا ايرسا قسط تلخ از هريك پنج مثقال نوشادر اشنه حماما سليخه عود بلسان بورهء ارمنى صعتر نمك تركى جنطيانا از هريك پنج ماشه كوفته و بيخته با بول شتر ضماد نمايند ضماد كه استسقاى زقى را نافع باشد صنعت آن پشك كوسفند كه خشك شده باشد بورهء ارمنى زيرهء كرمانى سعد كوفى از هريك يك جزو كوفته و بيخته با عرق رازيانه بسرشند و بر شكم ضماد كنند ضماد كه انواع استسقا را نافع بود صنعت آن نوشادر اكليل الملك اشنه حماما ورق درخت غار مرزنجوش تخم كرفس انيسون رازيانه ايرسا سعد سليخه كندر ميعه مرّمكى از هريك ده درم جاوشير پنج درم آنچه بايد كداخت بروغن سداب بكدازند مجموع را درهم اميخته در هاون بسايند چندانكه همچون مرهم شود بر شكم ضماد نمايند ضماد كه اسهال مفرط بازدارد و تشنكى بنشاند صنعت آن كل ارمنى زيرهء كرمانى صندلين رامك اقاقيا آب برك راز با آب به بر معده ضماد كنند ضماد كه به دو حال اسهال را مجربست صنعت آن صندل سرخ چهار درم كل سرخ ده درم كلنار فارسى دو درم اقاقيا هشت درم سماق كل ارمنى از هريك يك درم عصارهء لحية التّيس بكلاب سرشته بر شكم ضماد نمايند [ ضماد كه چون بر لته كشند و بر فم معده گذارند اسهال سودا كند ] ضماد كه چون بر لته كشند و بر فم معده كذارند اسهال سودا كند و چون در زير بغل اندازند اسهال صفرا كند و چون بر ما بين و ركين ضماد كنند بلغم براند و اين ضماد از اسرار اطبّا است اطفال و پيران و كسانى را كه طاقت اسهال بدواى مسهل نباشد بدين معالجه كنند صنعت آن ترمس مقشر يك كف بكيرند و در ديك كنند و آن مقدار از شير تازه دوشيده بران ريزند كه آن را بپوشاند و بجوشانند تا ترمس شير را جذب كند و بعد از آن مساوى آن روغن كاو اضافه كنند و بجوشانند تا بقوام آيد استعمال كنند و چون خواهند كه قطع اسهال كند لته را بردارند و موضع را با كلاب بشويند ضمادى كه اسهال صفراوى را نافع باشد صنعت آن آب كرم مورد كل سرخ كلنار صندل مازو امله لادن سماق اقاقيا حضض مساوى كوفته و بيخته با آب مورد سرشته بر شكم ضماد كنند ضماد كه اسهال دماغى را به كار آيد صنعت آن خردل سياه ورق الغار از هريك دو مثقال مرمكى صبر حضض مكى از هريك يك مثقال مصطكى يك دانك و نيم كوفته و بيخته با اندكى سركه و آب كشنيز تازه ضماد نمايند ضماد كه اسهال بازدارد خصوص زلق الامعاى صفراوى را صنعت آن برك شبت برك مورد تازه كل سرخ كلنار مازو سك لادن رامك اجزا مساوى كوفته و بيخته با آب به سرشته بر شكم ضماد نمايند ضماد كه اسهال را كه سبب آن ضعف قوّت هاضمه و برودت جكر باشد نافع است صنعت آن سنبل الطّيب قصب الذريره افسنتين رومى قشور كندر مصطكى لادن برك مورد كل سرخ صندل از هريك ده درم پوست انار ترش املهء از هريك پانزده درم كوفته و بيخته به شراب كهنه سرشته ضماد كنند ضماد كه اسهال معدى و ضعف هاضمه كه سبب برودت باشد سودمند بود صنعت آن قشور كندر مرّمكى مصطكى حب الآس